Giảng dạy trực tuyến hiện đang là xu hướng phát triển giáo dục toàn cầu bởi hình thức giảng dạy này mang đến sự thuận tiện mà vẫn đảm bảo chất lượng học tập hiệu quả. Tuy nhiên, để việc học trực tuyến có thể đạt chất lượng tối ưu nhất, chắc chắn giảng viên cần phải xây dựng và chuẩn bị bài giảng thật kỹ lưỡng. Vậy, cần phải thực hiện các bước thiết kế bài giảng học trực tuyến như thế nào để có thể tạo nên một bài giảng chất lượng, hiệu quả nhất? Mời bạn cùng Trung cấp Phương Nam tìm kiếm lời giải đáp ngay trong bài viết dưới đây nhé!

Khái niệm bài giảng trực tuyến

Bài giảng học trực tuyến là bài giảng của giảng viên hướng dẫn học tập cho người học và được soạn thảo trên nền web. Đây là sản phẩm được tạo nên từ các công cụ giúp xây dựng bài giảng (authoring tools), có khả năng tích hợp đa phương tiện (multimedia) bao gồm phim, ảnh, đồ họa, hoạt hình, âm thanh,… và tuân thủ một trong các chuẩn (chẳng hạn như chuẩn SCORM – bao gồm 3 yếu tố chính: đóng gói bài giảng, chạy chương trình và điều phối).

Bài giảng trực tuyến khác biệt hoàn toàn so với các giáo án điện tử, bài trình chiếu hoặc bài giảng điện tử (Powerpoint). Khi thiết kế bài giảng bằng Powerpoint, người dạy sẽ phải trực tiếp sử dụng nó.

Mặt khác, đối với bài giảng trực tuyến, bài giảng sẽ phụ thuộc vào hoạt động học tập của người học với sự hỗ trợ không trực tiếp của giảng viên. Vì vậy, khi thiết kế bài giảng trực tuyến, người dạy cần phải dự kiến các tình huống có thể xảy ra khi người học tác động vào bài giảng để có phương án xử lý thích hợp nhất.

Các yêu cầu khi thiết kế bài giảng học trực tuyến

Dựa theo lý thuyết về “Điều kiện học tập” của Robert Gagné, chúng ta có 9 sự kiện giảng dạy và quá trình nhận thức tương ứng với mức độ từ thấp đến cao, từ đó cũng có thể xác định các yêu cầu cần thiết đối với một bài giảng trực tuyến.

elearning

  1. Lôi cuốn và thu hút được sự chú ý từ người học.
  2. Cung cấp thông tin cho học viên về mục tiêu, nhiệm vụ học tập.
  3. Kích thích phản hồi trước lúc học.
  4. Trình bày những kích thích (chọn lọc nhận thức).
  5. Hướng dẫn học tập.
  6. Gợi ý câu trả lời.
  7. Đem đến thông tin phản hồi (cốt lõi).
  8. Đánh giá kết quả học tập của học viên.
  9. Thúc đẩy lưu giữ và chuyển giao.

Các bước giúp thiết kế bài giảng học trực tuyến chất lượng, hiệu quả

1) Lên ý tưởng, xác định rõ mục tiêu, kiến thức chủ đạo của bài giảng trực tuyến

Bước đầu tiên, đồng thời cũng là bước quan trọng, đặt nền móng, cơ sở cho cả quá trình thiết kế bài giảng trực tuyến đó chính là xây dựng ý tưởng, cũng như xác định chính xác những kiến thức chủ đạo và mục tiêu cụ thể cho bài học. Trong quá trình thiết kế, người dạy cần đảm bảo những nội dung, thông tin mà mình sử dụng phải có sự liên quan mật thiết, xoay quanh các kiến thức chính của bài học. Tránh đưa ra những thông tin dư thừa, không cần thiết, gây giảm chất lượng của bài giảng.

Để thực hiện tốt điều này, người dạy cần phải đọc và tìm hiểu thật kỹ những thông tin có trong sách giáo khoa bởi đây là nguồn kiến thức cơ bản, cần thiết nhất đối với tất cả học sinh. Song song đó, nhằm giúp bài giảng trực tuyến trở nên phong phú hơn, bạn cũng có thể tham khảo thêm các tài liệu nâng cao.

lên ý tưởng thiết kế bài giảng

Nhìn chung, mục tiêu cao nhất mà bài giảng trực tuyến cần thực hiện được đó chính là truyền tải những kiến thức, thông tin dựa trên chương trình cơ bản của sách giáo khoa thông qua một hình thức độc đáo, thú vị, hấp dẫn và khoa học hơn.

Ngoài ra, người thiết kế cũng cần lưu ý tới các cấu trúc kiến thức, nội dung của bài giảng cần dựa theo những nguyên tắc nhất định để tránh phá vỡ tinh thần chủ đạo mà các tác giả đã xây dựng cho những quyển sách giáo khoa, giáo trình và tài liệu.

2) Chọn lọc nguồn tài liệu sử dụng cho bài giảng học trực tuyến

Thông thường, nguồn tư liệu dồi dào mà người thiết kế bài giảng trực tuyến có thể tham khảo sẽ là sách giáo khoa, các tài liệu nâng cao và đặc biệt là nguồn thông tin trên Internet. Tuy nhiên, khi tham khảo thông tin trên Internet, bạn cần lưu ý đến tính xác thực của thông tin trước khi đưa vào bài giảng chính thức. Những tư liệu, thông tin thu nhập được từ các nguồn khác nhau cần phải đảm bảo được xử lý cẩn thận nhằm đạt chất lượng cao nhất về mặt hình ảnh, âm thanh khi góp mặt trong bài giảng.

Bên cạnh đó, bạn cũng nên tập hợp những tư liệu mà mình sưu tập được dưới dạng một thư viện. Điều này sẽ giúp mọi người dễ dàng hơn trong việc tìm kiếm, tra cứu thông tin khi cần thiết. Việc này cũng giúp cho các bài giảng trực tuyến có thể giữ liên kết với những tập tin âm thanh, hình ảnh khi chúng ta thao tác sao chép hay di chuyển.

Hiện nay, có rất nhiều website học trực tuyến thích hợp để bạn có thể tham khảo cho việc thiết kế bài giảng của mình. Thông qua các bài giảng và phương pháp giảng dạy trên các website này, bạn sẽ học hỏi được rất nhiều thông tin hữu ích từ những người đi trước, những thầy cô đang hợp tác tại đây để từ đó có thể áp dụng và nâng cao chất lượng bài dạy của mình hiệu quả hơn.

3) Xây dựng kịch bản cho bài giảng học trực tuyến dựa trên các quy tắc sư phạm

xây dựng kịch bản bài học

Hoạt động tiếp theo mà giảng viên cùng nhóm kỹ thuật phải thực hiện đó chính là xây dựng kịch bản riêng cho bài giảng của mình dựa trên nền tảng các quy tắc sư phạm. Về cơ bản, kịch bản mà bạn tạo ra phải bảo đảm đầy đủ về mặt kiến thức, thông tin truyền đạt đến học viên cũng như tuân thủ các nguyên tắc trong quá trình giảng dạy.

Nhiệm vụ chính cần đạt được từ một bài giảng học trực tuyến đó là: các bước dạy học, truyền đạt kiến thức, gia tăng khả năng tương tác, giao tiếp giữa giảng viên và học viên, đưa ra những câu hỏi nâng cao tính tương tác, linh hoạt trong suốt quá trình dạy học.

4) Ứng dụng các công cụ hỗ trợ vào bài giảng học trực tuyến

Hiện nay, chúng ta có rất nhiều công cụ khác nhau nhằm phục vụ cho việc giảng dạy trực tuyến, chẳng hạn như Lecture Maker, iSpring hay Adobe Presenter. Trong số đó, Adobe Presenter là công cụ được sử dụng phổ biến nhất bởi phần mềm này có thể tích hợp rất hiệu quả với Powerpoint, một công cụ hỗ trợ giảng dạy đã quen thuộc với nhiều người dùng. Ứng dụng những công cụ này vào trong quá trình thiết kế sẽ giúp bài giảng trực tuyến của bạn trở nên sinh động, hấp dẫn và đạt hiệu quả cao hơn rất nhiều.

thiết kế bài giảng bằng adobe presenter

5) Kiểm tra chương trình, chỉnh sửa và hoàn thiện bài giảng trực tuyến

Đối với mọi sản phẩm, bao gồm cả bài giảng trực tuyến, chúng ta sẽ khó tránh khỏi khả năng mắc phải nhiều lỗi cơ bản trong quá trình thực hiện. Vì thế, trước khi đăng tải bài giảng của mình lên các trang web học trực tuyến, điều vô cùng quan trọng bạn cần làm đó là chạy thử chương trình, tự mình trải nghiệm hoặc nhờ người thân đưa ra những đánh giá, nhận xét cũng như rà soát lại các lỗi trong bài giảng.

Khi phát hiện có lỗi sai về mặt nội dung, kiến thức, giao diện,… bạn cần tiến hành chỉnh sửa và khắc phục nhanh chóng. Nhìn chung, công việc thiết kế bài giảng học trực tuyến chỉ thật sự kết thúc khi các lỗi sai đã được điều chỉnh và hoàn thiện một cách tối ưu nhất.

Trên đây là bài viết chia sẻ các bước giúp thiết kế bài giảng học trực tuyến chất lượng, hiệu quả của chúng tôi. Hy vọng những thông tin này sẽ giúp ích cho bạn trong quá trình chuẩn bị bài giảng trực tuyến của mình. Mong rằng bạn sẽ có những giờ dạy đạt hiệu quả cao, cũng như có thể truyền tải nhiều kiến thức chất lượng, bổ ích đến học viên của mình.