Mỗi mùa tuyển sinh, đội ngũ của chúng tôi lại gặp rất nhiều phụ huynh và học sinh đang phân vân. Tư vấn tuyển sinh trung cấp, cao đẳng, đại học nghe thì đơn giản, nhưng khi bắt đầu so sánh, mỗi hệ đào tạo lại có thế mạnh và điều kiện khác nhau. Đặt các lựa chọn cạnh nhau, nhiều gia đình thấy rối hơn lúc mới tìm hiểu.
Chúng tôi nhận ra một điều khá rõ. Phần lớn quyết định chọn sai đến từ việc thiếu thông tin khách quan. Có gia đình chỉ nghe bạn bè kể lại. Có gia đình lại dựa gần như hoàn toàn vào quảng cáo. Khi chưa tìm hiểu kỹ, quyết định dễ bị vội vàng và không khớp với năng lực hay mong muốn thật của con. Vì vậy, trước khi nộp hồ sơ, bạn nên tự đặt ra một số câu hỏi cơ bản để kiểm tra lại lựa chọn của mình.
Những câu hỏi nên đặt ra khi tư vấn tuyển sinh
Câu hỏi đầu tiên thường là chương trình học ra sao, và sau khi tốt nghiệp con sẽ làm được việc gì. Đừng dừng lại ở tên ngành. Hãy hỏi cụ thể về nội dung các môn học, tỷ lệ thực hành so với lý thuyết và đơn vị nào đang nhận sinh viên đi thực tập. Những thông tin này cho bạn thấy đầu ra thực tế của chương trình, thay vì chỉ dựa vào danh tiếng chung chung.
Một tình huống chúng tôi gặp khá thường xuyên là phụ huynh chỉ hỏi học phí tổng thể rồi bỏ qua các khoản phát sinh. Bạn nên xin bảng học phí chi tiết theo từng năm. Hỏi thêm về giáo trình, tiền thực hành, đồng phục, cũng như học phí học lại nếu con không đạt một môn nào đó. Mỗi khoản nhỏ lẻ, nhưng cộng lại có thể không hề nhỏ. Bạn cũng nên hỏi rõ thời gian đào tạo của từng hệ, vì một lộ trình kéo dài hơn dự kiến có thể ảnh hưởng đến kế hoạch tài chính của cả gia đình.
Nếu gia đình đang quan tâm một ngành cụ thể, bạn có thể tham khảo trung cấp y sĩ đa khoa học mấy năm để hình dung rõ hơn thời gian và lộ trình thực tế của ngành này.
Hỏi kỹ về chất lượng đào tạo và giảng viên
Một trường có cơ sở vật chất khang trang chưa chắc đã đào tạo tốt. Điều bạn nên quan tâm hơn là người trực tiếp đứng lớp. Hãy hỏi giảng viên có bao nhiêu năm kinh nghiệm thực tế trong nghề và họ có đang tham gia công việc ngoài trường hay không. Một giảng viên vẫn làm nghề sẽ mang đến những tình huống thực tế mà giáo trình khó bao quát hết.
Với các ngành thực hành, bạn nên đi xa hơn một chút. Xưởng, phòng lab hay mô hình thực hành có đủ để sinh viên tự tay làm không, hay chỉ quan sát giảng viên thao tác? Nếu có điều kiện, hãy đề nghị tham quan trực tiếp. Chỉ cần đứng trong xưởng vài phút, bạn đã cảm nhận được chương trình có thật sự chú trọng thực hành hay không.
Muốn hiểu cách một chương trình được xây dựng bài bản, bạn có thể đọc thêm hồ sơ xét tuyển trung cấp và lộ trình liên thông. Đọc qua sẽ giúp bạn có tiêu chí rõ ràng hơn khi so sánh các cơ sở với nhau.
So sánh các hệ đào tạo để chọn hướng phù hợp
Mỗi hệ đào tạo phục vụ một kiểu người học khác nhau. Trung cấp thường ngắn hơn và nặng về kỹ năng nghề, nên nếu con muốn sớm có việc làm ổn định, đây là lựa chọn đáng cân nhắc. Cao đẳng và đại học đi sâu vào nền tảng lý thuyết hơn, phù hợp với người muốn học lâu dài và phát triển chuyên môn ở bậc cao hơn.
Chọn đúng ngành quan trọng không kém việc chọn đúng hệ. Nếu gia đình có trường hợp con đã nghỉ học giữa chừng và muốn quay lại, bạn nên xem qua hồ sơ xét tuyển trung cấp cho học sinh nghỉ học giữa chừng để chuẩn bị giấy tờ đầy đủ từ sớm. Nắm trước thủ tục giúp bạn tránh phải bổ sung hồ sơ vào phút cuối, khi thời gian đã rất gấp.
Đừng quên hỏi về lộ trình liên thông. Nhiều chương trình trung cấp đã có đường đi rõ ràng lên cao đẳng hoặc đại học, nghĩa là con không bị khóa cơ hội học tiếp dù bắt đầu từ hệ ngắn hạn. Với những bạn chưa chắc mình sẽ dừng ở đâu, yếu tố này rất đáng để ý.
Nếu có thể, hãy đến tận trường. Đứng trong phòng học, gặp trực tiếp tư vấn viên và hỏi thẳng những băn khoăn đang có sẽ cho bạn cái nhìn thật hơn nhiều so với việc chỉ đọc website. Cách tư vấn viên trả lời các câu hỏi khó cũng là một chỉ dấu về thái độ phục vụ của nhà trường.
Và đừng bỏ qua ý kiến của chính con. Một ngành gia đình chọn cho con chưa chắc đã hợp với đam mê của con. Sự phù hợp giữa năng lực, sở thích và ngành đang chọn mới là yếu tố quyết định con có theo đuổi lâu dài được hay không.
Kết luận
Tìm hiểu kỹ trước khi quyết định giúp gia đình tránh phải học lại hay đổi ngành giữa chừng, từ đó tiết kiệm cả thời gian lẫn tiền bạc. Hãy mạnh dạn đặt câu hỏi với nhà trường, với chính con và với bản thân. Chọn đúng hướng ngay từ đầu chính là nền móng cho sự nghiệp về sau.
