Nhiều học sinh băn khoăn về cơ hội việc làm khi chọn ngành kỹ thuật chế biến món ăn
Học ngành kỹ thuật chế biến món ăn ra trường có xin được việc không? Đây là câu hỏi hay nghe đi nghe lại mỗi mùa tuyển sinh, thường đi kèm một nỗi lo khác là sợ nghề bếp cực nhọc.
Nhiều bạn hình dung đứng bếp là đứng liên tục nhiều giờ trong phòng nóng, tay chân lúc nào cũng dính dầu mỡ, ca kíp dồn dập vào cuối tuần. Điều đó đúng một phần, nhưng chưa phải toàn bộ bức tranh của nghề.
Định kiến này khiến không ít học sinh có năng khiếu nấu nướng lại quay sang chọn ngành khác. Có phụ huynh từng khuyên con né ngành bếp vì nghĩ đây là nghề chân tay, thu nhập bấp bênh, trong khi một bếp trưởng ở nhà hàng tầm trung có thể nhận lương cao hơn không ít vị trí văn phòng.
Cái khó thứ hai nằm ở việc thiếu thông tin đáng tin cậy. Học sinh muốn biết ngành này cần bằng cấp 3 hay không, ra trường làm được gì cụ thể. Có bạn còn hiểu lầm rằng học chế biến món ăn chỉ để đi nấu ăn nhà hàng.
Ngành này chia ra nhiều nhánh khác nhau, gồm bếp Âu, bếp Á, bếp bánh và cả suất ăn công nghiệp cho nhà máy, trường học. Suất ăn công nghiệp hiểu đơn giản là nấu số lượng lớn theo thực đơn cố định. Nếu bạn đang phân vân về điều kiện đầu vào khi học trung cấp nghề, đây là bước nên tìm hiểu trước tiên. Phần lớn trường trung cấp nhận cả học sinh chưa tốt nghiệp cấp 3, miễn đủ tuổi quy định.
Ra trường ngành bếp có thể làm việc ở đâu?
Nhu cầu tuyển đầu bếp và nhân viên chế biến chưa bao giờ hạ nhiệt. Học xong, bạn có thể làm việc ở nhiều nơi khác nhau, tùy sở thích và điều kiện của mình:
- Nhà hàng, khách sạn, nơi tuyển dụng đông nhất, từ quán bình dân đến khách sạn 5 sao.
- Bếp ăn công nghiệp tại trường học, bệnh viện, nhà máy, giờ giấc ổn định hơn nhà hàng.
- Tự mở quán ăn, tiệm bánh riêng khi đã tích lũy đủ vốn và tay nghề.
Chỗ nào cũng thiếu người có tay nghề thật, không phải chỉ biết nấu ăn gia đình.
Con đường sự nghiệp trong ngành đi theo từng nấc rõ ràng: người mới ra trường bắt đầu ở vị trí phụ bếp, sau một đến ba năm mới lên bếp chính rồi bếp trưởng. Sai lầm khá phổ biến là muốn nhảy thẳng vào vị trí cao, bỏ qua bước này.
Nếu sau này thấy ngành bếp chưa hẳn là lựa chọn cuối cùng, cũng còn nhiều hướng trung cấp khác đáng cân nhắc, chẳng hạn cơ hội việc làm của ngành logistics, hợp với người thích điều phối, sắp xếp hơn là đứng bếp cả ngày.
Nhiều học viên sau vài năm đi làm thuê chọn cách ra riêng, mở quán ăn hoặc tiệm bánh nhỏ. Chị Thanh, một học viên cũ, mở tiệm bánh ngọt gần trường sau hai năm đi làm ở khách sạn. Ban đầu chị chỉ bán cho bạn bè quen, sau nhận đặt tiệc cưới hỏi nhờ tay nghề trang trí bánh.
Khi khách tăng, việc đầu tiên chị làm không phải là thuê thêm người, mà là nhờ thiết kế website bán hàng chuyên nghiệp để khách đặt bánh online. Khách xem mẫu, xem giá công khai, đỡ mất công nhắn tin cả ngày. Nhiều người học bếp không nghĩ tới điều này.
Muốn trụ vững với nghề bếp, cần rèn những gì?
Kỹ năng thực hành là nền tảng đầu tiên, và cũng là phần chương trình đầu tư nhiều thời gian nhất. Học viên không chỉ học lý thuyết chế biến mà phần lớn buổi học là đứng bếp thật, thái, tẩm ướp, canh lửa theo từng món.
Anh Khoa, một học viên năm nhất, kể lại buổi đầu cầm dao thái hành còn run tay, nhưng ba tháng sau đã thái được hành lá đều tăm tắp trong chưa đầy một phút. Việc luyện tập lặp đi lặp lại nghe có vẻ khô khan, nhưng đó là thứ phân biệt đầu bếp giỏi với người chỉ biết nấu ăn ở nhà.
Nhà hàng không chờ bạn nấu ngon vào đúng ngày đẹp trời. Khách gọi món lúc nào, bạn phải ra món đúng vị, đúng giờ lúc đó. Các buổi thực hành vì vậy thường mô phỏng áp lực thật, ra món trong thời gian giới hạn.
Một lỗi nhiều bạn mới học hay mắc là chỉ lo công thức, quên phần vệ sinh an toàn thực phẩm. Đây là phần bị chấm điểm nghiêm khắc nhất trong các bài thi tay nghề. Bếp sạch, dụng cụ tách riêng cho đồ sống và đồ chín, đó là nguyên tắc bắt buộc chứ không phải tùy chọn.
Bên cạnh tay nghề, khả năng sáng tạo món ăn giúp đầu bếp có dấu ấn riêng. Sáng tạo ở đây không phải nghĩ ra món lạ đời, mà là biến tấu món quen thành phiên bản mang phong cách cá nhân. Nhiều bếp trưởng thành danh bắt đầu sự nghiệp bằng đúng một món tủ được khách nhớ mặt gọi tên.
Chọn ngành bếp, đừng chỉ nhìn vào nỗi vất vả
Ngành kỹ thuật chế biến món ăn không dành cho người ngại việc, điều đó đúng, nhưng đổi lại là một nghề luôn cần người, khó bị máy móc thay thế hoàn toàn. Ngành này có nhiều hướng đi sau khi ra trường, từ làm thuê đến tự mở quán riêng. Nếu bạn thật sự thích nấu nướng, đừng vội gạt bỏ ngành này vì lời đồn vất vả. Những giờ đứng bếp đầu tiên còn vụng về là chuyện bình thường, và ngành này đáng để bạn thử trước khi quyết định.
Đừng chọn ngành chỉ vì nghe người khác nói dễ xin việc. Hãy thử trải nghiệm một buổi học thực hành trước khi đăng ký chính thức. Bạn nên xem thêm cơ hội nghề nghiệp thực tế của nhiều ngành học trung cấp khác. So sánh kỹ trước khi đặt bút chọn ngành cho mình.
