Có chị phụ huynh ở miền Trung gọi cho chúng tôi lúc gần mười giờ tối, giọng khá lo. Con chị muốn đăng ký học trung cấp ở một trường cách nhà gần năm trăm cây số, mà cả nhà chưa ai từng vào tận nơi xem trường ra sao.
Chị hỏi dồn: chương trình có được công nhận không, con ở trọ thế nào, lỡ ốm đau giữa đêm thì ai lo. Chúng tôi ngồi giải đáp gần một tiếng, và tới cuối cuộc gọi chị mới bớt căng.
Tình huống của chị không hiếm. Với nhiều gia đình không có điều kiện đi lại, tư vấn tuyển sinh trung cấp online cho phụ huynh ở xa gần như là kênh duy nhất để họ hiểu về ngôi trường mà con mình sắp gắn bó ba năm.
Vì sao phụ huynh ở xa khó tiếp cận thông tin
Không thể đến tận nơi xem trường
Với gia đình sống gần trường, ghé qua một buổi chiều để xem xưởng thực hành và gặp cán bộ tuyển sinh là chuyện dễ dàng. Nhưng khi khoảng cách lên tới vài trăm cây số, một chuyến đi như vậy tốn cả ngày đường lẫn một khoản tiền không nhỏ, nên phần lớn phụ huynh đành bỏ qua.
Kết quả là họ phải quyết định dựa hoàn toàn vào những gì nghe được qua điện thoại, đọc được trên trang web, hoặc xem qua vài đoạn video giới thiệu. Đó là một quyết định lớn dựa trên rất ít thông tin trực tiếp.
Nỗi lo về độ tin cậy của thông tin
Điều chúng tôi gặp thường xuyên là phụ huynh nghi ngại chính người đang tư vấn cho mình. Họ sợ nhà trường chỉ kể phần đẹp, còn những khó khăn thật của một đứa trẻ mười lăm mười sáu tuổi sống xa nhà thì không ai nói ra.
Nỗi lo ấy hoàn toàn chính đáng, và các trường nên coi đó là điều cần giải quyết chứ không phải điều cần thanh minh. Cách xử lý tốt nhất, theo kinh nghiệm của chúng tôi, là chủ động nói cả phần khó ngay từ buổi tư vấn đầu tiên.
Những câu hỏi phụ huynh hay đặt nhất
Học xong có liên thông lên được không
Đây là câu hỏi chúng tôi nhận nhiều nhất, và nó phản ánh mối quan tâm dài hạn của cha mẹ. Liên thông, nói gọn, là việc học sinh tốt nghiệp trung cấp được học tiếp lên cao đẳng hoặc đại học mà không phải bắt đầu lại từ đầu.
Điều phụ huynh cần biết rõ là chương trình con theo học có nằm trong diện được công nhận hay không, và nếu muốn liên thông thì cần bổ sung những điều kiện gì về văn hoá hay về thời gian làm việc thực tế. Đây là phần nên hỏi thẳng và yêu cầu trả lời bằng văn bản, thay vì chỉ nghe hứa miệng.
Con sẽ ở đâu và ai để mắt tới cháu
Nhóm câu hỏi thứ hai xoay quanh chuyện sinh hoạt, và nó thường day dứt hơn cả chuyện học. Phụ huynh muốn biết trường có khu nội trú không, nếu không thì có giới thiệu chỗ trọ an toàn gần trường hay không.
Họ cũng hỏi ai là người liên hệ khi con ốm, nhà trường có báo về gia đình khi con nghỉ học nhiều buổi hay không, và mỗi tháng con cần chừng bao nhiêu tiền sinh hoạt. Những câu này rất thực tế, vì với nhiều gia đình, đây là lần đầu con rời khỏi nhà.
Một câu hỏi nữa cũng hay xuất hiện ở cuối buổi trao đổi: học xong thì xin việc ở đâu, và trường có kết nối với doanh nghiệp nào để giới thiệu học sinh hay không.
Trường nên tổ chức tư vấn từ xa thế nào
Buổi tư vấn trực tuyến có ghi hình lại
Chúng tôi vẫn khuyên các trường tổ chức buổi tư vấn trực tuyến định kỳ thay vì chỉ trả lời điện thoại từng phụ huynh một, vì cách sau vừa tốn nhân lực vừa khó đảm bảo ai cũng nhận được cùng một thông tin.
Buổi tư vấn nên có ghi hình để những phụ huynh bận đi làm ca vẫn xem lại được, và để người đến sau không phải hỏi lại từ đầu những câu đã có người hỏi rồi. Sau vài tháng, kho video này trở thành nguồn tham khảo khá đầy đủ mà nhà trường không tốn thêm công.
Một cách làm khác cũng rất hiệu quả là quay video đi dọc khuôn viên trường, vào tận xưởng thực hành và phòng ở nội trú, không cắt ghép quá kỹ. Phụ huynh ở xa cần thấy nơi con mình sẽ sống chứ không cần một đoạn phim quảng cáo đẹp.
Kết nối với gia đình học sinh khoá trước
Đây là điều mà theo chúng tôi tạo ra khác biệt lớn nhất về mức độ tin cậy. Một cuộc gọi mười lăm phút giữa hai phụ huynh có sức thuyết phục hơn nhiều so với cả buổi tư vấn từ phía nhà trường.
Người mẹ đã có con học ở đó hai năm sẽ nói cả những chuyện mà cán bộ tuyển sinh không nghĩ tới, chẳng hạn khu trọ nào hay mất nước, hay tháng đầu con nhớ nhà đến mức nào. Chính những chi tiết đó mới làm phụ huynh mới yên tâm.
Trường nào làm được việc kết nối này thường ít phải thuyết phục hơn hẳn, và tỷ lệ phụ huynh quyết định cũng nhanh hơn.
Chuẩn bị sẵn thông tin cho phụ huynh tự tra cứu
Nhiều phụ huynh muốn tìm hiểu trước rồi mới gọi, nên trường cần có sẵn phần nội dung trả lời những câu hỏi cơ bản. Nếu bạn đang băn khoăn về điều kiện đầu vào, có thể xem trước bài học trung cấp nghề có cần bằng cấp ba hay không rồi hãy liên hệ để hỏi phần còn thiếu.
Với những gia đình còn phân vân giữa hướng học nghề và hướng thi đại học, bài cẩm nang các khối thi đại học và ngành nghề tương ứng cho một bức tranh rộng hơn để cân nhắc.
Về phía nhà trường, việc đầu tư một kênh trực tuyến tử tế không còn là chuyện làm cho có, mà là điều kiện để phụ huynh ở xa tiếp cận được thông tin. Bài xây dựng website trung tâm giáo dục phục vụ tuyển sinh có nói khá kỹ về phần này.
Còn nếu gia đình bạn có việc kinh doanh riêng và đang cần một kênh giới thiệu dịch vụ chỉn chu, bạn có thể tham khảo thiết kế website bán hàng.
Kết luận
Khoảng cách địa lý không nên là lý do khiến một gia đình phải quyết định trong mơ hồ. Nếu nhà trường tổ chức tư vấn minh bạch và phụ huynh chủ động hỏi đủ, thì trao đổi từ xa vẫn cho ra một quyết định vững vàng.
Lời khuyên cụ thể của chúng tôi cho các phụ huynh ở xa là hãy yêu cầu ba thứ trước khi chốt: một buổi gọi video có nhìn thấy khuôn viên và xưởng thực hành, số điện thoại của một phụ huynh khoá trước, và bản ghi rõ ràng về điều kiện liên thông. Có đủ ba thứ đó, bạn sẽ không còn phải quyết định bằng cảm tính nữa.
